Анна Иванова: «Тăван чӗлхе – атте-анне панă чи паха парне»

Илемлӗ коронăпа хитре тум­тирлӗ сăнарта ырă кӑмӑллӑ та чипер хӗре курма пулать. Вӑл хӑйӗн тӑван ялӗ, кил-йышӗ тата чӑваш чӗлхи çинчен ӑшшӑн каласа парать.

Анна каланӑ тӑрӑх, конкурс­ри çӗнтерӳ уншӑн кӗтменлӗх пулнӑ.

– Çӗнтеретӗп тесе пӗрре те шутламанччӗ. Тӗрӗссипе каласан, питӗ тӗлӗнтӗм, – аса илет хӗр «Тутарстан Чăваш пики – 2025» конкурсăн финалне.

Анчах ку çӗнтерӳ патне çитме пикене нумай çул хатӗрленни, халӑх культурипе интересленни тата ырми-канми тăрăшни пулăшнă. Анна маларах иртнӗ конкурссене пурне те кайса курнă, хăй те сцена çине тухма ӗмӗтленнӗ. Пӗлтӗрхи конкурса ăнсăрт­ран тенӗ пек заявка панă вăл. Питӗ тӗрӗс тунă!

Конкурса хатӗрленесси çăмăл ӗç мар вăл: куллен репетицисене çӳремелле, чӑваш халӑхӗн йӑли-йӗркине, культурине, историне ăша хывмалла, ыйхӑсӑр каçсем те нумай кун пек чух... Иккӗленӳпе пăшăрхану та хăйсен ытамӗнчен ямаççӗ. Анчах та маттур пикепе  юнашар яланах çывӑх çыннисем пулнӑ.

– Хӑранине, иккӗленнине çӗнтерме мана анне, çемье тата тӑвансем пулӑшрӗç, – тет Анна.

Паян хӗр Елабугăри культурăпа искусствăсен колледжӗнче 3-мӗш курсра «Эстрадăри музыка искусстви» юхăмра вӗренет. Хулари мероприятисене хастар хутшӑнать. Пушă вӑхӑтра ӳкерме, апат хатӗрлеме тата çӗнӗ çынсемпе паллашма юратать.

Хулара пурăнсан та Анна чи паха япалана – несӗлӗсен çы­хӑнӑвне – çухатман. Унӑн пурнӑçӗнче тӑван чӗлхе уйрӑм вырӑн йышӑнать.

– Маншӑн тӑван чӗлхе – атте-анне çуралнӑ чух панӑ чи паха парне. Ку  пире туйăмлă пулма, ӗмӗтленме тата хамӑр тымарсене асра тытса пурӑнма пулăшакан хатӗр, – тет Анна.

Ивановсен килӗнче наци йӑлисене хисеплеççӗ те, упраççӗ те. Аннăшӑн уйрӑмах чăвашсен Уявӗ хаклă, тӑван ялӗнче çулсерен ирттереççӗ ăна.

– Кашни çул утӑ уйӑхӗн 12-мӗшӗнче пӗтӗм тӑван Сосновкăра пирӗн патра пухӑнать. Ку кун ялта вӑйӑ выляççӗ, юрӑ юрлаççӗ, Уява ял хыçне тухса ӑсатса яраççӗ. Маншӑн ку ачаран килекен ырă та паха йӑла, – каласа парать хӗр.

Анна шухӑшӗпе, çавнашкал кил-йыш уявӗсем, юрӑсем тата тӑван чӗлхепе хутшӑнни çынна хӑй халӑхӗпе çыхӑнтараççӗ.

Паян çамрӑксенче халăх культурине юратас туйӑма аталантарасси питӗ пӗлтерӗшлине ăнланать пике.

– Тӑван чӗлхепе иртекен ме­ро­приятисем, пултарулăх каçӗ­сем, концертсем нумайрах пулмалла – çамрӑксем наци культури паян та чӗрӗ тата интереслӗ пулнине туйса илччӗр.

Чӑн-чăн илем çыннӑн сӑнӗнче маррине Анна çирӗплетсех калать.

– Чӑн-чăн илем – çыннӑн шалти тӗнчи, – тет хӗр.

Хӑйӗн тӗп пахалӑхӗсен шутне вӑл çирӗп тӗллевлӗ, мал ӗмӗтлӗ, тӳсӗмлӗ тата çынсемпе хутшӑнма пӗлнине кӗртет. Анна Иванова ачаранпах çакăн пек принциппа пурăнать: «Ӗмӗтлен, ума тӗллев­сем ларт, вӗсене пурнӑçла».

Хӗр шучӗпе паянхи самана таппинче те тӑван чӗлхене, йӑ­ласене упраса хăварса аталантарма, Тӑван çӗршыва юратма нимӗн те чăрмантармасть. Шăп Анна Иванова пек çынсем халӑх чысӗпе мӑнаçлăхӗ пулса тӑраççӗ те ӗнтӗ.

Виктория КОНДРАТЬЕВА.

А.Иванован харпăр архивӗнчи сăнӳкерчӗк.